Tytuł projektu:

Razem dla natury – ochrona gatunków i siedlisk na terenach cennych przyrodniczo

Podmioty realizujące Projekt:

• Beneficjent: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe reprezentowane przez CKPŚ
• 120 nadleśnictw z terenu 17 RDLP,
• 10 parków narodowych,
• Leśny Bank Genów Kostrzyca.

Planowany okres realizacji:

2024-2029

Cel projektu:

poprawa stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, występujących na obszarach Natura 2000 i w rezerwatach przyrody, leżących na gruntach zarządzanych przez Lasy Państwowe i parki narodowe.

Planowane działania:

• Zabiegi czynnej ochrony gatunków i siedlisk,
• Wykaszanie oraz usuwanie nalotów drzew i krzewów,
• Zwalczanie gatunków niepożądanych,
• Ograniczanie drapieżnictwa,
• Ochrona głuszca i cietrzewia,
• Ochrona zapylaczy,
• Ochrona ex situ,
• Edukacja, monitoring, wsparcie eksperckie.

Działania promocyjne i edukacyjne zostaną skierowane do następujących grup docelowych: podmiotów zaangażowanych w ochronę przyrody, pracowników LP, parków narodowych, uczelni wyższych, instytutów badawczych, NGO, a także ogółu społeczeństwa (w szczególności społeczności lokalnych z terenów, na których realizowany będzie projekt).

Planowane rezultaty:

• Powierzchnia siedlisk wspieranych w celu uzyskania lepszego statusu ochrony – 10 240 ha
• Liczba wspartych form ochrony przyrody – 4 szt.
• Liczba inwazyjnych gatunków obcych, wobec których podjęto działania ograniczające ich negatywny wpływ – 2 szt.
• Liczba gatunków zagrożonych, dla których wykonano działania ochronne – 20 szt.

Projekt stanowi kontynuację działań realizowanych przez Lasy Państwowe w ramach projektu współfinansowanego z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020.

Zasięg realizacji projektu pn. "Razem dla natury – ochrona gatunków i siedlisk na terenach cennych przyrodniczo"

Mapa 1. Nadleśnictwa oraz parki narodowe biorące udział w projekcie

Planowana wartość projektu:

• Całkowity koszt realizacji projektu oraz wysokość wydatków kwalifikowalnych: ok. 58,8 mln PLN
• Wartość dofinansowania: 50 mln PLN (85%)

W ramach projektu „Razem dla natury – ochrona gatunków i siedlisk na terenach cennych przyrodniczo (OPL2)” Nadleśnictwo Lutówko planuje realizację następujących zadań:

• Kształtowanie stref ekotonowych z wykorzystaniem miododajnych gatunków drzew i krzewów;
• Wprowadzenie do upraw leśnych domieszek miododajnych gatunków drzew i krzewów oraz tworzenie czyżni.

Łączna szacunkowa wartość netto zadań realizowanych na terenie Nadleśnictwa Lutówko w ramach ww. projektu wynosi: 1549,80 zł

Tytuł projektu:

Lasy dla mokradeł – ochrona siedlisk hydrogenicznych na obszarach cennych przyrodniczo

Podmioty realizujące projekt:

• Beneficjent: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe reprezentowane przez CKPŚ,
• ponad 120 nadleśnictw z 17 RDLP,
• Partnerzy projektu: Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Centrum Ochrony Mokradeł

Okres realizacji:

2024-2029

Główny cel projektu:
przywrócenie funkcji lub utrzymanie stanu bagien, torfowisk i innych terenów podmokłych pozostających w zarządzie PGL LP na obszarach Natura 2000 i poza nimi na łącznej powierzchni co najmniej 10 450 ha do 30.06.2029.

Planowane działania będą ukierunkowane na ochronę siedlisk przyrodniczych oraz gatunków związanych z uwilgotnionymi (bagiennymi) obszarami zielonej infrastruktury, w szczególności wybranych siedlisk Natura 2000 tj.:
1) bagna, torfowiska i inne obszary podmokłe (7110, 7120, 7140, 7150, 7210, 7220, 7230),
2) użytki zielone (6410, 6430, 6440, 6510),
3) siedliska leśne (91D0, 91E0, 91F0).

Planowane działania obejmą 4 główne etapy:

1) Prace przygotowawcze, m.in.:

• ocena stanu i mapowanie siedlisk zgodnie z Metodyką monitoringu siedlisk przyrodniczych wg. GIOŚ,
• wyznaczenie stref buforowych wokół wybranych obszarów siedlisk przyrodniczych,
• opracowanie wskazań do prowadzenia zadań ochronnych i sposobów gospodarowania na siedliskach hydrogenicznych,
• przygotowanie niezbędnych wytycznych, ekspertyz, w tym ekspertyz hydrologicznych, dokumentacji technicznej oraz środowiskowej,

2) Działania z zakresu ochrony czynnej siedlisk i gatunków, zmierzające do zachowania i renaturyzacji siedlisk hydrogenicznych na terenach zarządzanych przez PGL LP, tj.:

• zwalczanie gatunków ekspansywnych lub obcych, w tym inwazyjnych,
• kośne i pastwiskowe użytkowanie terenu,
• wykaszanie okrajków siedlisk torfowiskowych, usuwanie podrostów drzew i krzewów, zmniejszanie zacienienia siedliska,
• budowa, odbudowa i przebudowa urządzeń piętrzących (głównie zastawek),
• zakup i montaż diverów, stacji hydro-meteo, piezometrów.

3) Monitoring hydrologiczny wybranych działań w połączeniu z monitoringiem przyrodniczym i weryfikacją przeprowadzonych działań, w tym m.in. weryfikacja terenowa na wybranych siedliskach.

4) Działania edukacyjne oraz informacyjne na temat zagrożeń i konieczności ochrony różnorodności biologicznej bagien, torfowisk i innych terenów podmokłych oraz ich funkcji i znaczenia dla całego społeczeństwa, w tym:

• upowszechnianie wypracowanych metodyk i dobrych praktyk wśród pracowników PGL LP oraz innych zarządców i użytkowników siedlisk hydrogenicznych i ich partnerów,
• organizacja wydarzeń edukacyjno-przyrodniczych,
• przeszkolenie edukatorów leśnych z tematyki ochrony mokradeł.

Działania będą skierowane do ogółu społeczeństwa, a w szczególności do następujących grup odbiorców: pracownicy LP, rolnicy, nauczyciele i edukatorzy, społeczności lokalne, rolnicy, turyści, mieszkańcy dużych miast, NGO, naukowcy, eksperci (projektanci i wykonawcy robót), instytucje zajmujące się ochroną przyrody, administracja rządowa i samorządowa, decydenci, jednostki naukowo-badawcze.

Planowane rezultaty projektu:

• Powierzchnia obszarów Natura 2000 objętych środkami ochrony i odtworzenia: ponad 10 tys. ha
• Zielona infrastruktura objęta wsparciem do celów innych niż przystosowanie się do zmian klimatu: 450 ha
• Zasięg działań/ kampanii edukacyjno-informacyjnych: 5000 osób

Planowana wartość projektu:

• Całkowity koszt realizacji projektu: 117 647 058 zł
• Kwota wydatków kwalifikowalnych: 117 647 058 zł
• Kwota dofinansowania z UE: 100 000 000 zł

W ramach projektu Nadleśnictwo Lutówko wykona ekspertyzy hydrologiczne dla obszarów cennych przyrodniczo oraz wykonywanie drobnych działań związanych z retencjonowaniem wody w glebie, to jest np. zasypywanie rowów, budowa drobnych urządzeń hydrotechnicznych, zakup i montaż diverów.

Nazwy realizowanych przedsięwzięć:

• Wykonanie ekspertyzy hydrologicznej na terenach hydrogenicznych Nadleśnictwa Lutówko.
• Poprawa warunków hydrologicznych siedlisk przyrodniczo i cennych siedlisk hydrogeniznych na terenie Nadleśnictwa Lutówko.

Łączna szacunkowa wartość netto zadań realizowanych na terenie Nadleśnictwa Lutówko w ramach ww. projektu wynosi: 1 038 000 zł

Podmioty realizujące projekt:

• Beneficjent: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe reprezentowane przez CKPŚ
• 151 nadleśnictw z terenu 17 Regionalnych Dyrekcji Lasów Państwowych
• Partnerzy projektu: Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Centrum Ochrony Mokradeł

Okres realizacji:

2024-2028

Cel główny projektu:

Wzmocnienie odporności nizinnych ekosystemów leśnych na zagrożenia związane ze zmianami klimatu poprzez realizację do końca 2028 r. kompleksowych działań retencyjnych i przeciwerozyjnych ukierunkowanych na zapobieganie powstawaniu lub minimalizację negatywnych skutków naturalnych zjawisk/ procesów klimatycznych takich jak susze i pożary, powodzie i podtopienia, intensywne lub długotrwałe opady atmosferyczne, ekstremalne przepływy wód w korytach, spływy powierzchniowe, niszczące działanie wód wezbraniowych.

Cele szczegółowe:

• Rozwój systemów małej retencji poprzez wykonanie obiektów i kompleksowych zadań gromadzących wodę do końca 2028 r.
• Rozwój systemów związanych z przeciwdziałaniem zbyt intensywnym spływom powodującym nadmierną erozję wodną na terenach nizinnych poprzez wykonanie obiektów do końca 2028 r.

W Projekcie wyznaczono również dodatkowe cele związane z działaniami edukacyjnymi oraz monitoringiem tj.:

• Wzrost wiedzy nt. wpływu małej retencji wodnej na środowisko poprzez opracowanie metodologii oceny wpływu na podstawie monitoringu środowiska wybranych zadań do 2028 r.
• Zwiększenie efektywności działań w zakresie adaptacji do zmian klimatu poprzez opracowanie dobrych praktyk realizacji działań retencyjnych do końca roku 2028.
• Podniesienie świadomości ekologicznej społeczeństwa poprzez realizację wydarzeń edukacyjnych dla min. 800 uczestników do końca 2028 r.

Planowane działania:

W ramach projektu będą realizowane inwestycje łączące przyjazne środowisku metody techniczne i biotechniczne, obejmujące m.in.:

• budowę, rozbudowę, przebudowę, odbudowę zbiorników małej retencji oraz zbiorników suchych;
• budowę, rozbudowę, przebudowę, odbudowę małych urządzeń piętrzących oraz gromadzących wodę w szczególności zastawek, progów, przetamowań koryt, przepustów z piętrzeniem, zastosowanych w celu spowolnienia odpływu wód powierzchniowych i/lub stworzenia tzw. retencji korytowej oraz rozlewisk;
• renaturyzację siedlisk podmokłych w szczególności poprzez podniesienie poziomu wód i ich stabilizację;
• przebudowę, rozbudowę lub rozbiórkę obiektów niedostosowanych do wód wezbraniowych lub zastąpienie ich innym rodzajem budowli komunikacyjnej, ale także budowę nowych obiektów w celu zabezpieczenia koryta oraz ochronę jakości wód (przede wszystkim mostów, przepustów, brodów);
• zabezpieczenie obiektów infrastruktury leśnej przed skutkami nadmiernej erozji wodnej związanej z nawalnymi opadami (m.in. kaszyce, narzut kamienny, umocnienia skarp);
• unaturalnianie koryt poprzez odtwarzanie naturalnej geometrii i trasy (remeandrowanie cieków naturalnych, meandrowanie rowu), tworzenie zróżnicowanych siedlisk w korycie np. układ bystrze-ploso oraz odtwarzania terenów zalewowych.

Projekt stanowi kontynuację działań realizowanych przez Lasy Państwowe w ramach projektów współfinansowanych z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007-2013 i 2014-2020.

Planowane rezultaty projektu:

W projekcie planuje się wykonanie łącznie 1030 sztuk obiektów i kompleksowych zadań (wskaźnik produktu), osiągnięcie pojemności obiektów małej retencji o wartości 7 065,2 tys. m3 oraz osiągnięcie objętości obiektów małej retencji w wartości 5 700 tys. m3 (wskaźnik rezultatu).
Ponadto dodatkowym wskaźnikiem realizacji projektu będzie podniesienie świadomości ekologicznej społeczeństwa poprzez organizację wydarzeń edukacyjnych dla min. 800 uczestników.

Planowana wartość projektu:

• Całkowity koszt realizacji projektu: 511 560 000 zł
• Kwota wydatków kwalifikowalnych: 405 670 000 zł
• Kwota dofinansowania z UE: 323 359 557 zł

W ramach projektu Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – mała retencja oraz przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach nizinnych – kontynuacja (MRN3) Nadleśnictwo Lutówko planuje realizację następujących działań:

• Budowa obiektów małej retencji i prace hydrotechniczne w celu retencjonowania większej ilości wody w leśnictwie Zaleśniak
• Budowa obiektów małej retencji celem zwiększenia ilości retencjonowania wody w leśnictwie Jazdrowo.
• Budowa zastawek przy naturalnym zbiorniku wodnym w leśnictwie Lutowo
• Umocnienie wału ziemnego i budowa zastawki w oddz. 16j leśnictwa Kamionka
• Budowa przepustu z możliwością regulacji poziomu wody w oddz. 59 j leśnictwa Witkowo
• Rewitalizacja rowu leśnego wraz z budowa zbiornika wodnego w leśnictwie Gaj
• Budowa progów na rowach

Łączna szacunkowa wartość netto zadań realizowanych na terenie Nadleśnictwa Lutówko w ramach ww. projektu wynosi: 1 770 000 zł.